วัดภูเขาทอง

อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมืองพระนครศรีอยุธยา พระนครศรีอยุธยา 13000

รายละเอียดเกี่ยวกับที่เที่ยว

วัดภูเขาทองตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ อยู่ห่างจากพระราชวังหลวงไปประมาณ ๒ กิโลเมตร

ตามหนังสือคำให้การชาวกรุงเก่า พระเจ้าหงสาวดีบุเรงนองเป็นผู้สร้างพระเจดีย์แบบภูเขาทองใหญ่แบบมอญขึ้นไว้ในคราวที่ยกกองทัพมาตีกรุงศรีอยุธยา เพื่อระลึกเมื่อคราวที่รบชนะไทย อย่างไรก็ตามสันนิษฐานว่าผู้สร้างได้ก่อขึ้นเพียงรากฐานก่อนจะยกทัพกลับ เมื่อสมเด็จพระเนรศวรมหาราชทรงกอบกู้เอกราชกลับคืนมาเมื่อปีพุทธศักราช 2127 จึงโปรดเกล้าฯให้สร้างเจดีย์แบบไทยไว้เหนือฐานแบบมอญดังกล่าว ณ สมรภูมิทุ่งมะขามหย่อง จึงอธิบายได้ว่าฝีมือช่างมอญนั้นปรากฏเพียงฐานทักษิณส่วนล่างเท่านั้น เจดีย์นี้จึงมีความพิเศษคือมีลักษณะทางสถาปัตยกรรมสองแบบปะปนกัน

เดิมทีเจดีย์ภูเขาทอง เป็นเจดีย์ที่สูงใหญ่ตั้งอยู่กลางทุ่งนา สามารถเห็นได้แต่ไกล วัดที่ตั้งอยู่ติดกับเจดีย์แห่งนี้จึงได้รับขนานนามว่าวัดภูเขาทองไปโดยปริยาย

ปัจจุบันกรมโยธาธิการผังเมืองได้ร่วมกับกรมศิลปากรได้สร้างพระบรมราชานุเสาวรีย์สมเด็จพระเนรศวรมหาราชทรงม้าบริเวณด้านหน้าวัดภูเขาทอง ในบริเวณใกล้เคียงกันกับพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระสุริโยทัยที่กรมโยธาธิการฯ ได้สร้างไว้ก่อนหน้า เชื่อกันว่าบริเวณนี้เดิมเป็นทุ่งโล่ง ซึ่งเป็นโคก มีน้ำท่วมถึง จึงเป็นบริเวณพื้นที่ยุทธภูมิที่สำคัญของกรุงศรีอยุธยากับกองทัพพม่า ทั้ง ๒ ยุคสมัย มีการตั้งทัพข้าศึก และเกิดการทำการยุทธหัตถีในหลายครั้งในประวัติศาสตร์ชาติไทย

หลังการเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2 วัดนี้เป็นวัดร้างเรื่อยมา อย่างไรก็ตาม พระมหาเจดีย์ก็ยังเป็นสถานที่สำคัญทางพุทธศาสนาที่มีคนเดินทางมากราบไหว้ ดังเช่นที่ปรากฏเป็น นิราศภูเขาทอง ของ สุนทรภู่ ที่เดินทางมานมัสการในรัชสมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ จนปีพุทธศักราช 2500 วัดนี้จึงมีพระจำพรรษาอีกครั้ง