ศาลหลักเมือง

- บางกรวย นนทบุรี -

รายละเอียดเกี่ยวกับที่เที่ยว

จังหวัดนนทบุรีเป็นเมืองเก่าแก่มาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ตำบลที่ตั้งเมืองนนทบุรีในครั้งแรกคือที่บ้านตลาดขวัญ ต่อมาได้ยกฐานะขึ้นเป็นเมืองนนทบุรี เมื่อพุทธศักราช 2092 ในรัชสมัยของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิราชาธิราช ปรากฏหลักฐานในพระราชพงศาวดารว่า “ฝ่ายสมเด็จพระมหาจักรพรรดิราชาธิราชได้สถาปนาที่พระราชทานเพลิงศพสมเด็จพระศรีสุริโยทัยนั้นเป็นพระเจดีย์ วิหารสำเร็จแล้วใช้นามว่า วัดสบสวรรค์ แล้วพระเจ้าอยู่หัวตรัสว่า ไพร่บ้านเมืองตรีจัตวาปากใต้ฝ่ายเหนือเข้าพระนครครั้งนี้นี้ล้วนหนีออกป่าดงห้วยเขา ต้อนไม่ได้เป็นอันมาก ให้เอาเมืองท่าจีนตั้งเป็นเมืองสาครบุรี (จังหวัดสมุทรสาคร) ให้เอาบ้านตลาดขวัญตั้งเป็นเมืองนนทบุรี”

จากคำจารึกในพระราชพงศาวดารดังกล่าว แสดงว่าจังหวัดนนทบุรีได้จัดตั้งขึ้นมาในปี พ.ศ.2092 จังหวัดนนทบุรียังไม่มีองค์เสาหลักเมือง แต่มีการสันนิษฐานว่า มีศาลเจ้าพ่อหลักเมือง ซึ่งสมเด็จพระนารายณ์มหาราชโปรดให้สร้างไว้ ณ ปากคลองอ้อม เพื่อความเจริญมั่นคงของบ้านเมือง โดยมีเทพเจ้า 3 องค์ คือเจ้าพ่อหลักเมือง เจ้าพ่อเสื้อเมืองและเจ้าพ่อทรงเมือง ที่อัญเชิญมาคุ้มครองรักษาไว้ แต่ไม่มีปรากฏว่าได้ทรงสร้างองค์เสาหลักเมืองแต่อย่างใด ซึ่งกรมศิลปากรก็ยืนยันตามนี้

หลักเมืองเป็นหลักชัยและหลักใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความสามัคคีความร่วมมือร่วมใจของประชาชน เป็นสถานที่สิงสถิตของพระเทพารักษ์ พระเสื้อเมือง พระทรงเมือง เพื่อปกป้องรักษาบ้านเมืองให้อยู่ร่มเย็นเป็นสุข และเจริญรุ่งเรือง การสร้างศาลหลักเมือง ต้องได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระมหากษัตริย์ เมืองหนึ่งๆ มีศาลหลักเมืองได้เพียงแห่งเดียวเท่านั้น

ดังนั้นในสมัยที่นายปริญญา นาคฉัตรีย์ เป็นผู้ว่าราชการจังหวัด ได้มีการขออนุมัติก่อสร้างศาลากลางจังหวัดขึ้นใหม่ ณ บริเวณศูนย์ราชการ ถนนรัตนาธิเบศร์ จึงได้มีการสร้างศาลหลักเมืองขึ้นในบริเวณใกล้ศาลากลางจังหวัดด้วย ซึ่งนับเป็นพระมหามิ่งมงคลอย่างล้นพ้นที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ศาลหลักเมือง จังหวัดนนทบุรี เมื่อวันศุกร์ที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532 จากนั้นคณะกรรมการดำเนินการก่อสร้างศาลหลักเมืองจังหวัดนนทบุรี จึงได้ดำเนินการจัดหาเงินทุนในการจัดสร้างศาลหลักเมือง