หอศิลปวัฒนธรรม

ข้างบึงศรีฐาน ตรงข้ามกับหอประชุมกาญจนาภิเษก เมืองขอนแก่น ขอนแก่น 40000

รายละเอียดเกี่ยวกับที่เที่ยว

ภารกิจด้านวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ดำเนินการเป็นกิจกรรมภายในมหาวิทยาลัยมาเป็นเวลานาน จากโครงการศูนย์อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมอีสานในคณะศึกษาศาสตร์ จนมาถึงโครงการสำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น และได้จัดตั้งเป็น "สำนักวัฒนธรรม" ในปัจจุบัน ซึ่งสามารถประมวลความเป็นมาตามลำดับ ดังนี้

- พ.ศ. 2516 ดร. สายสุรี จุติกุล คณบดีคณะศึกษาศาสตร์ริเริ่มทำเป็น “ศูนย์อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมอีสาน” ขึ้นเป็นการภายใน ดำเนินการรวบรวมจัดหาศิลปวัตถุและจัดพิมพ์เอกสารหนังสือวัฒนธรรมชื่อ “ผ้าอีสาน” โดยได้รับความอนุเคราะห์จากมูลนิธิฟอร์ด

- พ.ศ. 2521 เมื่อมหาวิทยาลัยได้จัดตั้งคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ขึ้น อธิการบดี (ศ. ดร. วิจิตร ศรีสะอ้าน) ได้จัดตั้งหน่วยงานที่ทำหน้าที่ตามภาระกิจการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม ใช้ชื่อว่า “โครงการศูนย์วัฒนธรรมอีสาน”

- พ.ศ. 2522 ได้รับการแต่งตั้งจากกระทรวงศึกษาธิการให้เป็นศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาวัฒนธรรม ประจำจังหวัดขอนแก่นอีกศูนย์หนึ่ง ต่อมาได้เปลี่ยนเป็น"ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดขอนแก่น" จึงเป็นอันว่ามหาวิทยาลัยขอนแก่น ดำเนินงานวัฒนธรรม ทั้งระดับจังหวัดและระดับมหาวิทยาลัยในขณะเดียวกัน โดยโครงการศูนย์วัฒนธรรมอีสาน ทำหน้าที่ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดไปด้วยตามคำสั่งของกระทรวงศึกษาธิการ และได้รับเงินอุดหนุนจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ภายหลัง ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดขอนแก่น ย้ายไปสังกัดที่โรงเรียนกัลยาณวัตร ขึ้นตรงต่อกระทรวงศึกษาธิการ ศูนย์วัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยขอนแก่น จึงได้ดำเนินงานอย่างเป็นเอกเทศ

- พ.ศ. 2525 มหาวิทยาลัยได้รับอนุมัติให้บรรจุโครงการศูนย์วัฒนธรรมอีสาน เข้าในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 5 แต่ไม่สามารถจัดตั้งเป็นหน่วยงานได้ เพราะไม่ผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการปฏิรูประบบราชการแผ่นดิน

- พ.ศ. 2538 เปลี่ยนชื่อจาก “ศูนย์วัฒนธรรมอีสาน” เป็น “สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม”

- พ.ศ. 2539 รัฐบาลในสมัย ฯพณฯ นายชวน หลีกภัย เป็นนายกรัฐมนตรีได้อนุมัติงบประมาณแผ่นดิน มาดำเนินการก่อสร้างหอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น บริเวณบึงสีฐานฝั่งตะวันตกเป็นอาคารทรงเล้าข้าวของชาวอีสาน เพื่อใช้แสดงนิทรรศการกิจกรรมด้านศิลปวัฒนธรรมและงาน อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง และเป็นอาคารเวทีแสดงกลางแจ้ง เพื่อใช้แสดงศิลปวัฒนธรรมการแสดง ใช้งบประมาณทั้งสิ้น 54.5 ล้านบาท

- พ.ศ. 2541 เปิดอาคารหอศิลปวัฒนธรรม ริมบึงสีฐาน จัดตั้งหน่วยงาน “หอศิลปวัฒนธรรม”เป็นหน่วยงานในกำกับ สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม เปลี่ยนชื่อ “สำนักส่งเสริมวัฒนธรรม” เป็น “สำนักศิลปวัฒนธรรม”

- พ.ศ. 2541 รัฐบาลได้อนุมัติงบประมาณแผ่นดินมาดำเนินการจัดทำพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาห้อง “อีสานนิทัศน์” เป็นงบประมาณ 9 ล้านบาทเศษ

- พ.ศ. 2543 ย้ายสำนักงานมารวมกับหอศิลปวัฒนธรรม ที่อาคารหอศิลปวัฒนธรรม ด้านประตูสีฐาน

- พ.ศ. 2547 สภามหาวิทยาลัยขอนแก่น อนุมัติจัดตั้ง “สำนักวัฒนธรรม” โดยยุบรวมหอศิลปวัฒนธรรม และสำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ประกาศระเบียบมหาวิทยาลัยขอนแก่น ว่าด้วย การบริหารสำนักวัฒนธรรม พ.ศ.2547

หอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น ตั้งอยู่บริเวณข้างบึงศรีฐาน ตรงข้ามกับหอประชุมกาญจนาภิเษก จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นหน่วยกลางในการประสานงาน การจัดนิทรรศการ การเผยแพร่ และจัดแสดงด้านศิลปวัฒนธรรม ของหน่วยงานต่างๆ ทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย ตัวอาคารหลักได้รับการออกแบบโดย รศ.วิโรฒ ศรีสุโร และ รศ.ธิติ เฮงรัศมี โดยให้มีรูปทรงที่แสดงออกถึงศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นคืออาคารรูปทรง “เล้าข้าว” ของอีสาน อันหมายถึงการเก็บออมอาหารการกินไว้อย่างอุดมสมบูรณ์ ซึ่งนอกจากตัวอาคารหลักแล้ว หอศิลปวัฒนธรรมยังรวมถึงบริเวณลานแสดงกลางแจ้งซึ่งเป็นเวทีการแสดงเพื่อเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมและการแสดง พร้อมลานอเนกประสงค์ ตลอดจนสวนหย่อมสำหรับใช้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ

หอศิลปวัฒนธรรมแห่งนี้จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ เผยแพร่ศิลปวัฒนธรรม และพัฒนาจิตใจแก่ผู้คนในจังหวัดขอนแก่นได้อย่างสมบูรณ์